Deel 3 | Textiel EPR in Europa: Welke landen hebben CLF geïmplementeerd?

Voor internationale organisaties leidt dit tot een belangrijke vraag: in welke landen moet je nu al in actie komen en waar moet je je alvast op voorbereiden?

De Europese Kaderrichtlijn afvalstoffen (Waste Framework Directive, WFD) verplicht alle EU-lidstaten om uiterlijk 17 april 2028 een systeem voor Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (Extended Producer Responsibility, EPR) voor textiel, textielgerelateerde producten en schoeisel in te voeren. Maar 2028 is de uiterste implementatiedatum voor de hele EU, niet het moment waarop Textile EPR-compliance in Europa begint. In verschillende landen gelden nu al nationale verplichtingen.

Eén Europees kader, verschillende nationale verplichtingen

De WFD vormt het Europese kader voor Textile EPR. Hierin staan vereisten voor onder andere de productscope, producentenverantwoordelijkheid, registratie, producentenorganisaties (Producer Responsibility Organisations, PRO's), inzameling en rapportage. Welke producten onder het Europese kader vallen, wordt bepaald aan de hand van de GN-codes in bijlage IVc.

Lidstaten verwerken deze vereisten in hun nationale wetgeving. Organisaties die in meerdere Europese landen actief zijn, kunnen er daarom niet vanuit gaan dat in alle 27 EU-lidstaten hetzelfde complianceproces geldt.

Eén EU-kader ≠ één EU-registratie

Nationale Textiel EPR-verplichtingen kunnen onder andere verschillen op het gebied van:

• producten die binnen de scope vallen
• producentendefinities en verantwoordelijkheden
• registratieverplichtingen
• rapportagevereisten en -frequentie
• datavereisten
• toepasselijke tarieven
• beschikbare of verplichte PRO's

Zo kan het ene land bijvoorbeeld een jaarlijkse aangifte op basis van productclassificaties vereisen, terwijl een ander land gedetailleerdere of frequentere rapportages vraagt.

Voor internationale organisaties kunnen deze verschillen de compliance al snel complex maken. Je moet niet alleen weten of je organisatie als producent wordt beschouwd, maar ook in welke landen je verplichtingen hebt en wat ieder land van je verwacht.

Weet je niet zeker of je organisatie als producent wordt beschouwd? In Deel 2 van onze Textiel EPR-serie: Textiel EPR-producent: wanneer word je als producent beschouwd? leggen we uit hoe je producten, juridische entiteiten en positie in de supply chain van invloed zijn op je producentenstatus.

Textiel EPR in Europa: waar gelden verplichtingen?

De ontwikkeling van nationale CLF EPR-wetgeving verloopt in Europa in verschillende tempo's. Op het moment van publicatie kunnen de landen grofweg worden onderverdeeld in verschillende implementatiefasen:

 ¹ Status op het moment van publicatie: juli 2026.

Wat betekenen deze statussen voor je organisatie?

De status van een land helpt je bepalen hoe snel je in actie moet komen:

Actief → Kom nu in actie
Beoordeel of je organisatie de producent is en bepaal welke registratie-, PRO- en rapportageverplichtingen nu voor je gelden.

Definitief of vergevorderd concept → Bereid je voor
Breng je verwachte scope, producentenstatus en datavereisten in kaart, zodat je met de implementatie kunt starten zodra de definitieve vereisten van toepassing worden.

Verwacht of aangekondigd → Monitor en bereid je voor
Volg de ontwikkelingen in de wetgeving en zorg dat je interne EPR-processen en data geschikt zijn om nieuwe landspecifieke vereisten te verwerken.

Nog geen nationaal Textiel EPR-systeem → Blijf monitoren
Ga er niet vanuit dat je niets hoeft te doen. Alle EU-lidstaten moeten uiterlijk 17 april 2028 een Textiel EPR-systeem hebben ingevoerd dat aansluit op het Europese kader.

Belangrijk: een actief Textiel EPR-systeem in een land betekent niet automatisch dat je organisatie daar verplichtingen heeft. Je producentenstatus moet nog steeds worden beoordeeld op basis van de betreffende producten, juridische entiteit en nationale vereisten.

The status of a country helps determine how urgently you need to act:

4 actieve Textile EPR-regelgevingen: 4 verschillende implementaties

Frankrijk, Hongarije, Letland en Nederland laten goed zien waarom je Textile EPR-compliance niet één-op-één van de ene Europese markt naar de andere kunt kopiëren.

Hoewel de Textile EPR-systemen in deze landen op dezelfde bredere Europese uitgangspunten zijn gebaseerd, verschillen de nationale vereisten door de specifieke keuzes en behoeften van ieder land.

Als je alleen naar de productscope kijkt, zijn er binnen de belangrijkste productcategorieën overeenkomsten, maar vooral bij accessoires ontstaan verschillen. Zo vallen in Hongarije bijvoorbeeld producten van leer en bont binnen de nationale scope, terwijl bepaalde andere textielproducten, zoals hoeden, sjaals of schoeisel, anders worden behandeld.

En de productscope is slechts één onderdeel van de beoordeling. Afhankelijk van het land kunnen organisaties te maken krijgen met verschillen in: productscope, producentenstatus, registratie, PRO, data, rapportage en tarieven.

Een registratie- of rapportageproces dat in het ene land werkt, kun je daarom niet automatisch in een ander land toepassen.

Waarom je niet tot 2028 moet wachten

De deadline van april 2028 kan de indruk wekken dat organisaties nog ruim de tijd hebben om zich voor te bereiden. De huidige ontwikkelingen rond Textiel EPR in Europa laten zien waarom dat een verkeerde aanname kan zijn.

Er zijn al nationale systemen actief, terwijl andere lidstaten zich in verschillende fasen van wetgeving en implementatie bevinden. Tegelijkertijd hebben organisaties tijd nodig om hun producentenstatus te bepalen, producten binnen de scope te identificeren, product- en verkoopdata te verzamelen, registraties af te ronden en processen voor periodieke rapportages in te richten.

2028 is de uiterste implementatiedatum voor de hele EU, niet het moment om met de voorbereiding op Textiel EPR te beginnen.

Hoe eerder je weet welke markten relevant zijn voor jouw organisatie, hoe meer tijd je hebt om eventuele hiaten op te lossen voordat deze tot complianceproblemen leiden.

In Deel 1 van onze Textiel EPR-serie: Textiel EPR-implementatie: 3 veelvoorkomende valkuilen die organisaties moeten voorkomen leggen we uit waarom wachten op definitieve wetgeving of rapportagedeadlines een van de meest voorkomende implementatievalkuilen is.

Wat kan jouw organisatie vandaag al doen?

Breng markten in kaart → Land status →  Producentenstatus → Verplichtingen → Prioriteiten → Monitor

Voor organisaties die CLF-producten in meerdere Europese markten verkopen, is de eerste stap om duidelijk in kaart te brengen waar actie nodig is. Daarnaast is een goede compliancebasis belangrijk: een toegewijd team, een geschikt EPR-systeem en de juiste expertise.

Een praktische aanpak voor het opstellen van je compliance-roadmap is:

1. Breng je markten in kaart: bepaal in welke landen jouw organisatie CLF-producten op de markt brengt.
2. Check de nationale Textiel EPR-status: bepaal in welke landen al actieve verplichtingen gelden en waar wetgeving nog in ontwikkeling is.
3. Bepaal je producentenstatus: stel voor iedere relevante markt vast welke juridische entiteit verantwoordelijk is en wat je rol in de supply chain is.
4. Breng je verplichtingen in kaart: bepaal welke registraties, PRO-vereisten, rapportageverplichtingen, tarieven en andere vereisten gelden.
5. Stel prioriteiten: maak onderscheid tussen landen waar je nu in actie moet komen en landen waar je je moet voorbereiden of ontwikkelingen moet monitoren.
6. Blijf monitoren: actualiseer je landenanalyse wanneer wetgeving, je organisatie of je goederenstromen veranderen.

Door je verplichtingen per land vast te stellen, kun je tijdig de juiste stappen zetten om compliant te worden en risico's op non-compliance te beperken. Denk daarbij aan handhavingsmaatregelen zoals boetes en mogelijke beperkingen van je marktactiviteiten, waaronder verkoopverboden.

Heb je intern beperkte capaciteit, dan kan het verstandig zijn om samen te werken met ervaren EPR-specialisten die je ondersteunen bij de interpretatie van wetgeving en het helder in kaart brengen van je verplichtingen. Zo kun je je rapportageprocessen centraliseren en krijg je ondersteuning bij het beheersen van de verschillende verplichtingen.