Deel 2 | Textiel EPR-producent: wanneer word je als producent beschouwd?

De belangrijkste vraag is: wanneer word je voor de CLF Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid (EPR) rapportage als producent beschouwd?

Het antwoord bepaalt of jouw organisatie verantwoordelijk is voor Textiel EPR-registratie, rapportage en de financiering van de inzameling en verwerking van textielafval. Voor internationale organisaties kan dat antwoord bovendien verschillen per land of goederenstroom.

CLF uiterlijk in 2028 geïmplementeerd

Textiel, of beter gezegd Kleding, Linnen & Schoeisel (CLF), is een van de nieuwste ontwikkelingen binnen Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid (Extended Producer Responsibility), op basis van de Europese Waste Framework Directive (Kaderrichtlijn Afvalstoffen).

Dit betekent niet alleen dat wet- en regelgeving en de implementatie ervan volop in ontwikkeling zijn. Het onderwerp krijgt hierdoor ook meer prioriteit binnen organisaties en de behoefte aan duidelijkheid neemt toe.

Uiterlijk in april 2028 moet Textiel EPR in de hele EU zijn geïmplementeerd. Sommige landen hebben nu al een Textiel EPR-systeem.

Wat is Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid?

Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid, of EPR, is een systeem waarbij producenten verantwoordelijk zijn voor de financiering en ondersteuning van het beheer van producten wanneer deze het einde van hun levensduur bereiken en afval worden.

Het doel is om de transitie naar een circulaire economie te stimuleren door meer in te zamelen, sorteren, hergebruiken en recyclen. Zo worden beschikbare grondstoffen beter benut, in plaats van dat nieuwe materialen moeten worden geïmporteerd of geproduceerd.

Voor textiel worden deze activiteiten ondersteund door Producer Responsibility Organizations (PRO's), voorheen vaak compliance schemes genoemd. Een PRO organiseert of faciliteert bepaalde EPR-activiteiten namens producenten. Producenten van textiel financieren het systeem via bijdragen die onder andere worden gebruikt voor de inzameling, sortering, het hergebruik en de recycling van textielafval.

In de praktijk gaat EPR-compliance daarom verder dan alleen weten of de wetgeving op jouw organisatie van toepassing is. Als jij de verantwoordelijke producent bent, moet je weten waar je je moet registreren, wat je moet rapporteren en welke bijdragen en andere verplichtingen gelden.

Welke producten moeten worden gerapporteerd?

De mogelijke CLF-scope zoals opgenomen in de Waste Framework Directive is gebaseerd op specifieke goederencodes voor textiel, textielachtige artikelen en schoeisel.

Tot de goederencodes binnen de scope behoren CN-codes die beginnen met 61 of 62. Deze hoofdstukken omvatten veel gangbare textielproducten, waaronder de meeste kledingstukken, zowel gebreid als niet-gebreid. De scope gaat echter verder dan deze hoofdstukken en omvat aanvullende CN-codes voor producten zoals kledingaccessoires, huishoudlinnen en schoeisel.

De productscope wordt bepaald door de toepasselijke CN-codes en nationale vereisten. Laatst bijgewerkt: augustus 2026.

Wie is een Textiel EPR-producent?

De producentendefinitie binnen Textiel EPR sluit aan bij de EPR-compliance voor WEEE, batterijen en verpakkingen.

In de praktijk betekent dit dat de partij die een product als eerste op een nationale markt aanbiedt, verantwoordelijk is voor de Textiel EPR-registratie en -rapportage.

Er zijn verschillende situaties waarin jouw organisatie als eerste verkoper/producent kan worden beschouwd:

• Fabrikant: je brengt CLF-producten voor het eerst op je binnenlandse markt.
• Importeur: je importeert CLF-producten van buiten de EU en brengt deze voor het eerst op een EU-markt.
• Distributeur: je bent de eerste partij die textiel of textielachtige producten op een nationale markt aanbiedt.
• Afstandsverkoper: je verkoopt producten binnen de scope rechtstreeks aan eindgebruikers in een andere lidstaat, bijvoorbeeld via e-commerce.

Wat als je niet de producent bent?

Wanneer je niet als de wettelijk verantwoordelijke producent wordt aangemerkt, betekent dit niet automatisch dat Textiel EPR niet relevant is voor jouw organisatie.

Als leverancier van CLF-producten binnen de scope aan een andere partij in de supply chain kun je verplicht zijn informatie aan je klanten te verstrekken. Je klanten kunnen gegevens nodig hebben voor hun compliance-rapportage, zoals het gewicht en de materiaalsamenstelling van producten.

Het is daarom belangrijk om onderscheid te maken tussen de wettelijk verantwoordelijke producent zijn en een rol hebben binnen het bredere complianceproces.

Ook daarom is het verstandig om tijdig aandacht te besteden aan scope, productdata en interne verantwoordelijkheden. In deel 1 van onze serie Textiel-EPR: de meest voorkomende valkuilen bij implementatie, en hoe je ze voorkomt, leggen we uit waarom deze basis ruim vóór de eerste rapportagedeadline op orde moet zijn.

Verschillen per EU-lidstaat

Het Europese Textiel EPR-kader is gebaseerd op een geharmoniseerde Europese richtlijn. Deze geeft het juridische kader en de hoofdlijnen voor onder andere verplichtingen, implementatietermijnen en procedures waaraan iedere EU-lidstaat moet voldoen.

De lidstaten verwerken deze vereisten echter in hun eigen nationale wetgeving.

Je kunt er daarom niet van uitgaan dat één registratie of één rapportageproces voor de hele Europese Unie volstaat.

De nationale implementatie kan op verschillende punten afwijken, waaronder:

• CLF-producten die binnen de scope vallen;
• registratievereisten;
• rapportagevereisten en -frequenties;
• toepasselijke bijdragen;
• de PRO waarmee je te maken krijgt.

Deze verschillen maken een goede producentenbeoordeling noodzakelijk, omdat nationale wetgeving tot verschillende verplichtingen kan leiden.

Voor organisaties die actief zijn in meerdere Europese markten is de relevante vraag daarom: "In welke landen zijn wij de producent en wat moeten we daar regelen?"

Wat kun je nu al doen?

Bepalen → Registreren → Rapporteren → Betalen → Onderhouden

CLF EPR-verplichtingen verschillen binnen Europa en blijven zich ontwikkelen. Het bijhouden van wetgeving, bepalen welke verplichtingen voor jouw organisatie gelden en doorvoeren van de benodigde veranderingen vraagt om kennis, interne capaciteit en een gestructureerd proces. Zeker voor organisaties met meerdere producten, juridische entiteiten en verkoopkanalen kan Textiel EPR-compliance snel complex worden.

Je maakt het proces beter beheersbaar door vijf vragen te beantwoorden:

1. Word ik als producent beschouwd?
   Begin bij je positie in de supply chain. Kijk naar je productportfolio, de betrokken juridische entiteit en waar je kleding en andere CLF-producten voor het eerst op de markt worden aangeboden. Voer deze beoordeling niet alleen op groepsniveau uit. Je producentenstatus kan verschillen per product, markt en entiteit.
    

2. Waar heb ik complianceverplichtingen?
   Zodra je weet waar je als producent wordt beschouwd, kijk je naar de lokale wetgeving. Bepaal welke producten binnen de scope vallen en welke lokale vereisten gelden. Waar moet je je registreren? Gelden er bijvoorbeeld nieuwe etiketteringsvereisten in een bepaald land?
    

3. Wat moet ik doen om aan mijn complianceverplichtingen te voldoen?
   ‘Registreren, rapporteren en betalen.’ Dat klinkt eenvoudig, maar iedere stap vraagt voorbereiding. Zo moet je een geschikte PRO vinden die aansluit bij de behoeften van jouw organisatie, bijvoorbeeld op het gebied van rapportagekosten, de mate van ondersteuning of een eventuele Authorized Representative-service.
    

4. Beschik ik over de juiste data en processen?
   Registratie is slechts het begin. Voor terugkerende rapportages heb je betrouwbare product- en verkoopgegevens nodig. Je moet weten waar deze gegevens zijn opgeslagen, of ze voldoende detail bevatten en wie verantwoordelijk is voor het verzamelen en valideren ervan. Voor internationale organisaties helpt een centraal proces voorkomen dat ieder land of iedere entiteit een eigen rapportagemethode ontwikkelt.
    
5. Wat moet ik doen om compliant te blijven?
   Textiel EPR is geen eenmalige exercitie. Wetgeving verandert, rapportageperiodes keren terug en ook je eigen producten, verkoopstromen en juridische entiteiten kunnen wijzigen. Compliant blijven betekent daarom dat je nationale ontwikkelingen blijft volgen en beoordeelt wat veranderingen betekenen voor je registraties, data en rapportageprocessen.

De vragen lijken misschien eenvoudig, maar de complexiteit neemt snel toe naarmate jouw organisatie met meer producten, landen en juridische entiteiten te maken heeft.

Het belangrijkste is dat je weet wat van toepassing is, wat er vervolgens moet gebeuren en wie daarvoor verantwoordelijk is.

Weet je niet zeker of jouw organisatie als Textiel EPR-producent wordt beschouwd, of wat je in ieder land moet regelen?

Neem contact met ons op. We helpen je te bepalen waar je verplichtingen liggen en wat je moet doen om compliant te blijven.